Gmach Główny krakowskiego Muzeum Narodowego jest najmłodszym budynkiem tej placówki muzealnej. Budowa rozpoczęła się w latach trzydziestych XX wieku i finansowana była ze środków społeczeństwa polskiego.

Kamień węgielny pod budowę gmachu wmurował sam Prezydent Ignacy Mościcki. Prace budowlane zostały przerwane przez wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji hitlerowskiej w budynku muzeum miało powstać największe na tzw. Wschodzie państwowe kasyno dla Niemców. Po wojnie kontynuowano budowę i ostatecznie placówka została otwarta w 1957 roku, w 50-tą rocznicę śmierci Stanisława Wyspiańskiego.

Obecnie w muzeum eksponowane są zbiory w trzech galeriach stałych: Broń i Barwa w Polsce, Rzemiosło Artystyczne oraz Sztuka Polska XX wieku. W zbiorach znajduje się jedna z największych kolekcji militariów w Polsce, kartony witraży do katedry wawelskiej autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, obrazy Tadeusza Kantora czy rzeźby Xawerego Dunikowskiego.

    Gmach Główny Muzeum Narodowego w Krakowie przy al. 3 Maja 1 jest także siedzibą dyrekcji najstarszego polskiego muzeum.